काठमाडौं । नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले सुगौली सन्धिपछि नेपाल अहिले सबैभन्दा गम्भीर संकटको अवस्थामा पुगेको बताएका छन् । आइतबार आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै प्रचण्डले देशको पछिल्लो राजनीतिक, आर्थिक तथा सामाजिक अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै अहिलेको संकटलाई नेपालको इतिहासकै गम्भीर अवस्थाका रूपमा चित्रण गरेका हुन् ।
उनले सुगौली सन्धिपछि नेपालले विभिन्न राजनीतिक उतारचढाव, शासन व्यवस्था परिवर्तन तथा संकटको सामना गरे पनि अहिलेको जस्तो भयावह अवस्था विगतमा नआएको दाबी गरे ।
प्रचण्डले देशको राष्ट्रिय स्वाधीनता, सार्वभौमिकता र राजनीतिक उपलब्धिको संरक्षणका लागि सबै पक्ष गम्भीर बन्नुपर्नेमा जोड दिए । उनका अनुसार पछिल्लो समय देशमा उत्पन्न राजनीतिक अस्थिरता र अन्योलले राष्ट्रिय हितमा समेत चुनौती थपिएको छ ।
सुगौली सन्धि सन् १८१६ मा नेपाल र तत्कालीन ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनीबीच भएको थियो । उक्त सन्धिपछि नेपालले आफ्नो ठूलो भूभाग गुमाएको इतिहास छ । सन्धिले नेपाल र ब्रिटिस भारतबीचको सीमासम्बन्धी आधार तय गरेको थियो । प्रचण्डले वर्तमान परिस्थितिलाई इतिहाससँग जोड्दै देशको स्वाधीनता र राष्ट्रिय हितका विषयमा राजनीतिक दल तथा नागरिक समाज एकताबद्ध हुनुपर्ने बताए ।
उनले पछिल्लो राजनीतिक संकट समाधानका लागि संवाद, सहकार्य र राष्ट्रिय सहमतिको आवश्यकता रहेको धारणा राखे । देशलाई थप अस्थिरतातर्फ लैजाने गतिविधिले जनतामा निराशा बढाउने भन्दै उनले राजनीतिक नेतृत्व जिम्मेवार बन्नुपर्ने बताए । प्रचण्डले वर्तमान संकटबाट मुलुकलाई निकास दिन सबै राजनीतिक शक्ति तथा सरोकारवालाबीच साझा समझदारी आवश्यक रहेको पनि बताए ।
सुगौली सन्धि नेपालको इतिहासमा भूभाग गुमाउने महत्वपूर्ण घटनाका रूपमा लिइन्छ । सन्धिका कारण नेपालले पश्चिमतर्फ काली नदीपारिका भूभागसहित विभिन्न क्षेत्र गुमाएको थियो भने त्यसपछिका सम्झौता र सीमांकनले नेपालको वर्तमान भूगोल निर्माणमा भूमिका खेलेका थिए ।
उनको पछिल्लो अभिव्यक्ति देशको समसामयिक राजनीतिक अवस्थाप्रति माओवादी केन्द्रको दृष्टिकोणका रूपमा आएको हो । प्रचण्डले संकटको समाधानका लागि राष्ट्रिय एकता र राजनीतिक सहकार्यमा जोड दिएका छन् ।